വരാനിരിക്കുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളില് വോട്ടിംഗ് മെഷീനില് 'NOTA' ബട്ടണ് ഉണ്ടാകില്ല. പകരം ഒരു എന്ഡ് ബട്ടണ് സ്ഥാപിക്കും.അതും ജില്ലാ, ഗ്രാമ, ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പുകള്ക്ക് മാത്രം. മുനിസിപ്പാലിറ്റി, കോര്പ്പറേഷന് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളില് അത്തരമൊരു സൗകര്യമില്ല. ഒരു ത്രിതല പഞ്ചായത്തില് (ജില്ലാ, ബ്ലോക്ക്, ഗ്രാമം), ഏതെങ്കിലും ഒരു തലത്തില് ഒരു സ്ഥാനാര്ത്ഥിക്ക് മാത്രം വോട്ട് ചെയ്യാനും മറ്റുള്ളവ ഒഴിവാക്കാനും നിങ്ങള് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കില് എന്ഡ് ബട്ടണ് അമര്ത്തി നിങ്ങള്ക്ക് അത് ചെയ്യാന് കഴിയും. ഒരു ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് സ്ഥാനാര്ത്ഥിക്ക് മാത്രം വോട്ട് ചെയ്യണമെങ്കില് നിങ്ങള്ക്ക് അത് ചെയ്ത് എന്ഡ് ബട്ടണ് അമര്ത്താം. മറ്റ് രണ്ട് തലങ്ങളിലും ഇതേ രീതി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഒരു ലെവലില് മാത്രം വോട്ട് ചെയ്ത് എന്ഡ് ബട്ടണ് അമര്ത്തുന്നില്ലെങ്കില് പോളിംഗ് ഓഫീസര് ബട്ടണ് അമര്ത്തി മെഷീന് സജ്ജമാക്കും. ലോക്സഭാ, നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളില് 'നണ് ഓഫ് ദി എബോ' സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. കഴിഞ്ഞ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പില്, സംസ്ഥാനത്ത് നോട്ടയ്ക്ക് 1,58,376 വോട്ടുകള് ലഭിച്ചു. അതായത് മൊത്തം വോട്ടുകളുടെ 0.7 ശതമാനം. ഏറ്റവും ഉയര്ന്നത് ആലത്തൂരിലായിരുന്നു - 12,033.
പഞ്ചായത്തീരാജ്, മുനിസിപ്പാലിറ്റി നിയമപ്രകാരം നടത്തുന്ന തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളില് നോട്ട ഉള്പ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. വേണമെങ്കില് നിയമങ്ങളും അനുബന്ധ ചട്ടങ്ങളും ഭേദഗതി ചെയ്യണം. വോട്ടിംഗ് മെഷീനുകളില് 'നോട്ട' ഉള്പ്പെടുത്താന് സുപ്രീം കോടതി 2013 ല് ഉത്തരവിട്ടു. 2014 ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലാണ് കേരളത്തില് നോട്ട ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത്.
